Շատ
անհեթեթություններ են գրվել
դեպի մանկությունն ու խոր
մելամաղձությունը իմ հակվածության
մասին: Կարող է պատահել,
որ ես երբեք
կարիք չեմ ունեցել քանակությամբ
առանց ընտրության ընկերենրի, որոնց գրավում է
սոսկ նշանավոր անունը: Ես
սիրում եմ ընկերներ,
ինչպես երաժշտությունը, երբ լավ տրամադրության
մեջ եմ: Դժվար
չէ օգնել ընկերոջը,
երբ կարիքի մեջ
է, բայց ոչ
միշտ կարելի է զոհաբերել նրան
քո ժամանակը: Երբ
իմ հռչակը հասել
էր իր գագաթնակետին,
շուրջս էին խառնվում անթիվ
ու անհամար բարեկամներ
ու ծանոթներ: Եվ
քանի որ ինձ
հատուկ է ոչ
միայն մարդամոտությունը, այլև փոքր ինչ
ինքնամփոփությունը, ես ժամանակ
առ ժամանակ անհաղթահարելի
ցանկություն եմ ունենում
հեռանալ մարդկանցից: Գուցե հենց դա
է հիմք ծառայել
այն հոդվածների համար,
որոնց հեղինակները գրել են իմ
անմարդամոտության, ներփակվածության և իսկական
բարեկամության անընդունակ լինելու մասին: Սա,
իհարկե, դատարկ բան է:
Ես ունեմ երկու
լավ բարեկամներ, որոնք
գեղեցկացնում են իմ
կյանքը և նրանց
հետ լինելը միշտ
ուրախություն է պատճառում
ինձ:
Մինչդեռ
մամուլում ինձ փառաբանել են,
կամ անվանարկել, նայած
հեղինակի կարծիքին: Օրինակ Սոմերսեթ
Մոեմը իմ
մասին գրել է.
«Չարլի
Չապլին… նրա կոմիզմը պարզ
է, դուրեկան ու
անմիջական: Եվ, այնուհանդերձ, դուք
ամբողջ ժամանակ զգում եք,
որ դրա հետևում
թաքնված է խոր
թախիծ: Նա տրամադրության
մարդ է և
որպեսզի զգաք, որ նրա
հումորը ներծծված է թախիծով,
ձեզ ամենևին էլ
պարտադիր չէ լսել,
թե նա ինչպես
է կատակով ասում.
«Երեկ, երեկոյան ինձ վրա
թախիծով այնպիսի սևամաղջություն էր
իջել, ուղղակի չգիտեի ուր
կորչեի»: Նա երջանիկ
մարդ չի երևում:
Ես կարծում եմ,
որ նա երբեմն
թախծում է այն
գետնախորշերի պատճառով, որտեղ մեծացել
է: Փառքը և
հարստությունը ստիպում են նրան
վարել այնպիսի կյանք, որն
նրան ճնշում է: Ինձ
թվում է, թե
զգալով կորստի անդառնալիությունը, նա
թախծով վերհիշում
է իր պատանեկան
ազատությունը՝ նրա աղքատությունը և
դառը կարիքի հետ մեկտեղ,
երբ ստիպված էր
լինում կռիվ տալ մի
կտոր հացի համար: Հարավային
Լոնդոնի փողոցները, առաջվա պես, նրա
համար մնում են կռվարարության,
զվարճության և խելացնոր
արկածների կենտրոնակետ: Ինձ թվում է,
թե տեսնում եմ
ինչպես է նա
մտնում իր դասատակերտը
և չի հասկանում,
թե ինչու է
եկել այստեղ, այդ օտար
կացարանը. Կարծում եմ որ
միակ տունը, որ նրա
համար հարազատ է մնացել,
դա Քենինգթոն-րոուդի
վրա գտնվող տան
երկրորդ հարկի պատուհաններով դեպի
բակը նայող խղճուկ սենյակն
է: Մի անգամ
մենք նրա հտ զբոսնում
էինք Լոս-Անջելեսի փողոցներով
և մտանք ամենաաղքատ
թաղամասերից մեկը: Մեզ շրջապատեցին
խարխլված եկամտաբեր տները և
կրպակների խղճուկ, անճոռնի ցուցափեղկերը,
որտեղ վաճառվում են ապրանքներ,
որ օրավարձով գնում
են աղքատները: Նրա
դեմքը հանկարծ ողողվեց ժպիտով,
և նա աշխույժ
բացականչեց. «Այ սա
իսկական կյանք է, ճի՞շտ
է: Իսկ մնացած
բոլորը՝ միայն կեղծիք է»:
Այդպիսի
բան ես երբեք չեմ ասել:
Մենք մտանք Լոս-Անջելեսի
Մեքսիկական թաղամասը, և ես
ասացի. «Այստեղ ավելի շատ
կյանք կա, քան Բեվերլի
Հիլսում»:
Ուրիշի
աղքատության հանդեպ սեր վերագրելու
այսպիսի ձգտումը ինձ զայրացնում
է: Ես դեռ
երբեք բախտ չեմ ունեցել
հանդիպելու մի աղքատի,
որը տանջվեր աղքատության
կարոտից կամ ազատություն գտներ
նրա մեջ: Եվ
միստր Մոեմին չի հաջողվել
ոչ մի աղքատի
համոզել, թե փառքը
և մեծ հարստությունը
նեղում է ինձ,
ընդհակառակը, այն ինձ տալիս
է մեծ ազատություն:
Չեմ կարծում, թե
Մոեմը ցանկանար այդքան անհեթեթ
մտքեր վերնագրել իր ստեղծագործությունների
նույնիսկ ամենաերկրորդական հերոսներին:
Ես
աղքատության մեջ հրապուրիչ կամ
ուսանելի ոչինչ չեմ գտնում:
Այն ինձ ոչինչ
չի սովորեցրել և
միայն աղավաղել է կյանքի
արժեքի մասին իմ պատկերացումները՝
ներշնչելով ինձ անհարկի հարգանք
հարուստների ու հասարակության
այսպես կոչված բարձր դասերի
բարեգործության ու տաղանդի
հանդեպ: Ընդհակառակը, հենց հարստությունն ու
փառքը ինձ սովորեցրին աշխարհը
տեսնել իսկսկան լույսով, օգնեցին
ինձ գիտենալ, որ
նշանավոր մարդիկ, յուրաքանչյուրը իր
տեսակի մեջ, մոտիկից նույնքան
անկատարյալ են, ինչպես մենք
բոլորս: Հարստությունը և փառքը
ինձ սովորեցրին արհամարհել
առավելության այնպիսի նշանները, ինչպիսիք
են զինվորական շքազգեստը,
թանկագին ձեռնափայտը կամ ձիավորի մտրակը,
որովհետև ովքեր զարմացնում էին
դրանցով, սովորական պճնամոլներ
են: Հարստությունը և
փառքը օգնեցին ինձ հասկանալ,
որ մարդու առժանապատվությունն
ու խելքը ամենևին
էլ չեն որոշում
օքսֆորդյան ծագումով,-չէ՞ որ
այդ առասպելը ինչ-որ չափով
կաթվածահար արեց Անգլիայի միջին
դասակարգը, և որ
մարդու բանականությունը անպայման չէ, որ
հանդիսանում է պտուղը
կրթության, կամ դասականների հետ
ծանոթության:
Ի
հեճուկս Մոեմի հավաստացումների, ես,
և յուրաքանչյուր ոք,
իսկապես այն եմ, ինչ
որ կամ, միակը
իմ ծնունդով և
անկրկնելի մի անձնավորություն,
ընդհանրացումը իմ նախնիների
համոզմունքի և ձգտումների,
ինչպես և իմ
սեփական ցանկությունների, երազանքների և կենսափորձի:
